Wendbare medewerkers ongevoelig voor burn-out

Door Sandra Doeze Jager – van Vliet

Zojuist verscheen het tweede deel van onze drieluik over burn-out. Hierin stellen we de vraag: is wendbaarheid (agility) een teken dat het met de burn-out niet zo’n vaart loopt of is dit slechts de schijn van de tegenstelling? Waar ligt eigenlijk het grootste risico voor burn-out en welke medewerkers moeten we als managers en hr-medewerkers in de gaten houden? 

We hebben voor dit artikel diverse onderzoeken en bronnen naast elkaar gelegd om deze vraag te beantwoorden. Burn-out is het wegvallen van de fysieke, mentale en de emotionele veerkracht, als gevolg van veelvuldige blootstelling aan stress en onvoldoende herstel. Bij een burn-out die impact heeft en schade aanricht, herkennen we drie elementen: agens (energie), omgeving (context) en slachtoffer (mens). Stressreductie kan burn-out voorkomen, wanneer de psychosociale arbeidsbelasting bij de bron wordt aangepakt inde werkcontext. Dit leidt namelijk tot betere prestaties en een kleinere kans op een burn-out bij de medewerker. 

Waar liggen de risico’s?
De kans dat ongemotiveerde medewerkers tegen depressie of een burn-out aanlopen door stress op het werk, is niet zo groot. Aan de andere kant van het spectrum zien we medewerkers die vanuit zichzelf vol initiatieven zitten en een groot incasseringsvermogen hebben als een plan minder goed uitpakt dan verwacht. Zij zijn zeer onafhankelijk en hechten zich niet zo snel emotioneel aan het werk, waardoor de kans op een ernstige burn-out klein is. 

De belangrijkste groep met een risico op burn-out, bestaat uit de wendbare medewerkers. Zij zijn zeer loyaal en stellen hoge verwachtingen aan zichzelf en aan elkaar. In deze groep zitten medewerkers die niet (h)erkennen dat zij zelf ook grenzen hebben. Falen vatten zij persoonlijk op en erkennen zij pas na het uitvallen. Juist zij moeten in de gaten gehouden worden. Overcommitment lijkt productief, maar is eigenlijk als een kaars met een te dikke lont die een te grote vlam veroorzaakt, waardoor de kaars snel opbrandt.

Maatwerk
De conclusie is dat er maatwerk moet worden geleverd om burn-out tegen te gaan. Het gaat om het erkennen van de stressoren, om leiderschap, energiebronnen en persoonlijke hulpbronnen. Als je beseft dat iemand energie krijgt van activiteiten die bij hem passen, zijn dat dus activiteiten die motiveren en de prestaties bevorderen. Zo’n medewerker is meer betrokken, maakt minder fouten, is gemotiveerder en heeft een flexibelere, meer wendbare werkhouding. Deze wendbaarheid (agility) kan bestaan uit het opvangen van vragen die uit de omgeving (adaptieve wendbaarheid) of die vanuit de persoon zelf komen. Wendbare medewerkers zijn medewerkers die duurzaam inzetbaar zijn en daarmee waardevol voor elke organisatie. Nieuwsgierig geworden? Lees er alles over in het artikel in het tijdschrift Loopbaanvisie van oktober 2020, pagina 40 t/m 45.